ولايت قهستان نه سر كار است و نه بلوك چون : « تون » و « طبس « 1 » مسينا » و « دشت بياض » و « بهارجان » و « مؤمناباد » و « شاخين » و « فشارود » و « جنابد » و « زيركوه » « 2 » و پوشش اكثر مردم هرات از قهستان است ، از : مله و خودرنگ « 3 » و غير آن ، و از آنجا زعفران بسيار حاصل مىشود ، و در بعضى بلوكات او ميوه‌هاى خوب مىباشد خصوصا در مؤمناباد .

--> ( 1 ) - مج : طبس . مك . مد : طبس مسينا . ( 2 ) - حافظ ابرو گويد : « ولايت قهستان : شرقى آن خواف و بيابانى كه ميان خواف و فراه و سيستان افتاده . غربى آن بيابانى كه ميان فارس و كرمان است . شمالى آن اعمال نيشابور و سبزوار است و جنوبى اعمال سجستان و بيابان كرمان است . و قهستان مشتمل است بر چند قصبه و ناحيهء بزرگ نواحى . آن : ولايت شاقلان و ازاب . جنابد . زيركوه . بيرجند . تون . بهارجان . مؤمناباد . طبس گيلكى . طبس . دشت بياض . فشارود . ترشيز . قاين . طبس مسينا . لختان ( ؟ ) » ( نقل باختصار از جغرافى - حافظ ابرو ورق 171 - 170 ) و حمد اللّه مستوفى مينويسد : بلاد قهستان و نيمروز ، و زاولستان رويهم مشتمل بر 17 شهر بزرگ و چندين شهرچه ( قصبه ) و نواحى بسيار مىباشد ، از جمله قهستان به تنهائى مشتمل بر شانزده ناحيه مىباشد از اين قرار : ولايت زيركوه . بلوك فشارود . ولايت مؤمناباد كه چند پاره ديه توابع آن است و قلعهء محكمى را كه ملاحده در آنجا ساخته‌اند هنوز برپاست . ولايت ترشيز . كشمر . تون جنابد - در تلفظ گنابد - ولايت شاخين دشت بياض . و بلاد قهستان و نيمروز و زاولستان هواى معتدل و ميوه و غلهء بسيار دارد و حدود آن : تاولايات مفازه و ماوراء النهر و كابل پيوسته و اين سرزمين بخشى است از خراسان و مردم آن خراسانى و حقوق ديوانيش نيز داخل خراسان است . ( نقل باختصار از نزهة القلوب - ص 142 - 144 و ص 145 - 157 ليدن ) . ( 3 ) - مله و خودرنگ : نام دو نوع از پارچه است در فرهنگها به نظر نرسيد . و « المله » بضم الميم و تشديد اللام المفتوحة : خياطة الثوب الاولى اعدادية و الجمع ملل از : مل ، ملا الثوب خاطه خياطة اولى اعدادية . - دوخت نخستين .